Bevolking

1816	890 inwoners
1834	1112 inwoners
1840	1140 inwoners
1857	1105 inwoners
1878	1312 inwoners
1885	1447 inwoners
1893	1564 inwoners
1910	1925 inwoners
1944	2165 inwoners
1966	2554 inwoners
1976	2693 inwoners
nu	+3400 inwoners

 Geschiedenis
Volgens Frans De Potter en Jan Broekaert in 1895

Plaatsbeschrijving

Hillegem maakt deel uit van het kanton Zottegem, van het bestuurlijk Arrondissement Aalst en het rechterlijk Oudenaarde. Het bevindt zich langs de weg, die deze twee steden verbindt en is omringd door Oombergen, Borsbeke, Herzele en Leeuwergem. 
Het heeft een oppervlakte van 467 herktaren, 15 aren.

Plaatsnamen

5 wijken: Mere, Perre, Briel, Dries en Bocht. Andere oudere plaatsnamen vindt men vermeldt:
In 1350: Vercrucen, Carre of Corte Meere
In 1400 Bellevelt, Stede ten Bossche, Priestervelt, Masghendem Putte Hofdriesch, Kernmeere, Pauwelsmersch, up de Meere

De vruchtbare bodem is samengesteld uit zand-leemgrond

Waterlopen

De voornaamste beek, die Hillegem van Zuid naar Noord-Oost doorkruist is de Grote Beek.
Deze ontspringt in Grotenberge. In haar loop op Hillegems grondgebied neemt zij de Valleibeek, de Kleibeek en de Fonteinbeek op.
Bijna evenwijdig stroomt op de grens met Herzele de Doormansbeek.
Beide beken vloeien samen op het grondgebied van Herzele en vormen zo de Molenbeek die langs Borsbeke, Bambrugge, Ottergem, Erembodegem, Impe, Lede, Wanzele, Wichelen bereikt om er uit te monden in de Schelde.

Benaming

De naam van Hillegem wordt de eerste maal aangetroffen in de jaarboeken van de Gentse St-Pietersabdij tussen de jaren 811 en 870 als 'Hildenagahem, met aanduiding dat deze plaats gelegen was in de pagus Bracbantensis, "Juxta fluviola Borsitbace" of Borsbeke.
In 1108, 1145 en 1201 schreef men Hillengem; in 1164 en 1198 Hillengen; in 1186 Hillenghem; in 1205 Hillegem en in een charter van 1218 terra Hillini.
Met het oog op deze laatste schrijfwijze is het niet moeilijk de naam van dit dorp uit te leggen: Hille, Hillen of Hillo is een oudgermaanse persoonsnaam, zodat Hillegem eenvoudig de woonplaats van de Hillen.

Het dorp

De romeinse Heirbaan van Aalst naar Kortijk liep doorheen Hilegem en de sporen hiervan zijn zichtbaar gebleven in de oude weg tussen Cotthem en Hillegem (zavelput, oude steenoven, molen van oombergen).
Als dorp maakte Hillegem deel uit van het Land van Aalst, waarvan Sottegem eveneens deel uitmaakte, het was trouwens een hoofdplaats.
Registers uit de 14de eeuw vemrelden Hillegem als deel uitmakende van de dekenij Aalst.

3 hoeven, 2 heren Op het grondgebied van wat nu de tweede gemeente van de fusie is, bevonden zich eeuwenlang twee heerlijkheden. De grootste stond onder het gezag van de Gentse Sint-Pietersabdij en bevatte o.a. het Hof ten Dale en het Hof de Meierij. De naam van deze laatste boerderij suggereert dat de pachter-bewoner ook de functie van meier vervulde. Als op het einde van de 18de eeuw het feodaal systeem wordt afgeschaft, bewoont baljuw Frans De Cock het hof. De familie De Cock zal bijna de ganse 19de eeuw het burgemeestersambt bekleden in Hillegem : Frans tot 1818, Pieter van 1818 tot 1872, Bernard-Victor tussen 1872 en 1880. Een andere burgemeestersdynastie is Talloen : van 1896 tot 1920 Edmond, van 1921 tot 1932 Remi, van 1961 tot 1964 Albert.
In de kleinste heerlijkheid heersten de Heren van Leeuwergem. De derde historische hoeve van Hillegem, het Hof ten Berge (geen foto), vormde van deze heerlijkheid de kern. De boerderij is onafgebroken in prive-bezit geweest. In de beide heerlijkheden oefenden de respectievelijke machthebbers (de abt van Sint-Pieters en de Heer van Leeuwergem) via hun plaatselijke baljuws de macht uit. Ze bezaten de meeste heerlijke rechten. Elke heerlijkheid had een eigen vierschaar.Toch zijn er ooit eigen Heren van Hillegem geweest, o.a. Rudolf in 1176. De archieven verschaffen echter weinig duidelijkheid over de handel en wandel van deze heren.

Trouwen op cafe

Een reconstructie van de opeenvolgende gemeentehuizen van Hillegem is niet eenvoudig. Niet alleen hebben meerdere gebouwen als dusdanig dienst gedaan, ook waren het gemeentehuis en het gemeentesecretariaat lange tijd op een aparte plaats gevestigd. Van een negentiende eeuws gemeentehuis is ons niets bekend. Het oudste spoor leidt naar een herberg op de hoek van de  Provincieweg en de Perrestraat, waar nu een beenhouwerij is gevestigd.
Hij heette 'Het gemeentehuis' en werd uitgebaat door Victor Wijnendaele.
Het cafe was vrij groot, want er was een aparte kamer met een biljart, tot groot jolijt van de Hillegemse jongeren. Het was deze biljartzaal die vanaf het begin van de jaren twintig tot een eind in de jaren dertig als gemeentehuis heeft gediend, dit wil zeggen : de gemeenteraad kwam er bijeen en de huwelijken werden er gesloten. ( De biljart diende als tafel ! ) Achteraf werden in het gebouw een beenhouwerij en een fietsenhandel ondergebracht. Eind jaren tachtig werd het afgebroken om te worden wat het nu is : enkel een beenhouwerij met ruime parking. In dezelfde bocht op de Provincieweg, enkele huizen dichter bij Zottegem vertelt de naam van het cafe ondubbelzinning wat het ooit is geweest. Naar dit gebouw werd het gemeentehuis inderdaad overgeplaatst op het eind van de jaren dertig. De toenmalige uitbater heette Petrus De Rouck. De gemeente beschikte over een kamer "alwaar de huwelijken werden voltrokken". De bollebaan werd gebruikt voor de stempelcontrole ; bij koud weer reikte men de stempels door het raam van de keuken.  

Schrijven in de school  Terwijl de gemeenteraadsleden op cafe debatteerden, was het secretariaat elders gevestigd : eerst in het huis van Gustaaf Menschaert (de huidige woning Provincieweg 456), vanaf de tweede wereldoorlog in de onderwijzerswoning van de school in de Perrestraat. Als Achiel Peerlinck in de zomer van 1946 tot gemeentesecretaris wordt benoemd, huist hij er "in een kamertje van nauwelijks 5 X 5 m met een gezamenlijke inkomgang voor de huurders van al de andere gelijkvloerse en zolderkamers van het vroegere schoolhuis". Aan Frans Duquet getuigt hij nog dat al de registers, documenten en archieven er wanordelijk opgestapeld lagen en dat voor de verwarming een oude stoof werd gebruikt. Pas in het midden van de jaren zestig verenigt burgemeester Magerman gemeentehuis en secretariaat onder een dak. De gemeenteraadszittingen en huwelijksluitingen vinden vanaf dat moment plaats in het complex aan de Perrestraat, in een ongebruikt klaslokaal, waarin tegenwoordig het Rode Kruis een onderkomen vindt.
Rond 1970 zochten de raadsleden weer dorstiger oorden op. Echter niet meer het 'Oud Gemeentehuis', wel het cafe 'Tora', eveneens op de Provincieweg, was het uitverkoren vergaderlokaal. Het werd gekocht door het gemeentebestuur, die het exclusief als gemeentehuis en secretariaat zou gebruiken tot 1976. Het cafe (met duivenlokaal) werd aanvankelijk uitgebaat door de familie Janssens, later door Petrus Van Heddegem en Alice Govaert. De naam wisselde regelmatig : eerst 'Tora', dan 'De lelie', tenslotte weer 'Tora'. Na de fusie verlieten de gemeentebestuurders noodgedwongen het gebouw. Het werd opnieuw een cafe en heet, ook vandaag nog,.... 'De lelie' .

bron:
website Herzele
Boek: "Zo was Hillegem" - Frans Duquet